Over bang zijn voor verandering, wachten op zekerheid en de moed om in beweging te komen.

Ken je dat gevoel? De wekker gaat op maandagochtend en nog voordat je goed en wel uit bed bent, voel je het alweer. Die tegenzin. Dat stemmetje dat zegt: is dit nu wat ik de rest van mijn leven blijf doen? Eigenlijk heb je helemaal geen vervelende baan. Je collega’s zijn aardig, je verdient een prima salaris en je hebt weinig te klagen. Tenminste, dat vertel je jezelf steeds. Maar ergens diep in je hart weet je dat je iets anders wilt.
Misschien droom je er al jaren van om voor jezelf te beginnen. Om eindelijk dat creatieve talent waar je zo blij van wordt meer ruimte te geven. Of om een relatie, vriendschap of situatie die niet meer bij je past anders vorm te geven. Je denkt erover na, je praat erover, zoekt informatie, leest boeken en misschien heb je zelfs al verschillende cursussen gevolgd.

En toch verandert er weinig.

Want zodra je serieus overweegt om een stap te zetten, komen de twijfels. Wat als het niet lukt? Stel dat ik spijt krijg? En wat zullen anderen ervan vinden? Misschien kan ik beter nog even wachten. En zo wordt volgende maand volgend jaar. En volgend jaar wordt misschien wel over vijf jaar.
Het bijzondere is misschien dat je jezelf lang niet altijd ziet als iemand die bang is voor verandering. Je vindt jezelf vooral verstandig. Je wilt geen overhaaste beslissingen nemen en eerst goed nadenken voordat je iets doet. En ja, daar is natuurlijk niets mis mee.

Maar …..wat als dat verstandige nadenken inmiddels een manier is geworden om vooral niet te hoeven bewegen? In mijn werk met alleengeboren tweelingen ontmoet ik regelmatig mensen die al ontzettend veel over zichzelf begrijpen. Ze weten welke patronen ze tegenhouden, herkennen zich in kenmerken die horen bij alleengeboren tweelingen en kennen ook hun overtuigingen. Ze voelen dat ze toe zijn aan een volgende stap en toch blijven ze precies daar waar ze zijn.

Dat brengt me bij een vraag die ik je deze maand wil voorleggen:

Ben je werkelijk tevreden met waar je nu bent, of ben je bang voor wat er gebeurt wanneer je in beweging komt?

Bang voor verandering? Soms herken je die angst niet eens

Als ik je zou vragen of je bang bent voor verandering, is de kans groot dat je zegt: Nee hoor, ik ben niet bang, ik wil gewoon eerst zeker weten dat ik de juiste keuze maak. En dat klinkt natuurlijk heel logisch. Je wilt niet zomaar je baan opzeggen, een relatie beëindigen of een compleet andere richting inslaan zonder na te denken over de gevolgen. Je hebt verantwoordelijkheden, misschien een gezin, een hypotheek of mensen die op je rekenen. Maar soms vermomt angst zich zo goed dat je haar nauwelijks meer herkent. Ze komt niet binnen met knikkende knieën of een bonzend hart. Nee, heel vaak klinkt ze juist heel verstandig.

Ik moet eerst nog wat meer informatie verzamelen. Misschien is het beter om te wachten tot de kinderen wat ouder zijn. Als ik die opleiding heb afgerond, ben ik er vast klaar voor. Het is nu gewoon niet het juiste moment.

En voor je het weet, ben je maanden of zelfs jaren verder. Je hebt van alles onderzocht, overwogen en voorbereid, maar die stap waar je zo naar verlangt, heb je nog steeds niet gezet. Herkenbaar?

Stel je eens iemand voor die dolgraag zijn/haar eigen praktijk wil beginnen. Ze heeft de kennis, de ervaring en zelfs al een duidelijk beeld van de mensen die ze wil helpen. Maar iedere keer wanneer het moment dichterbij komt om daadwerkelijk naar buiten te treden, ontdekt ze iets wat eerst nog geregeld moet worden. Een betere website, nieuwe foto’s, nog een cursus, een duidelijker aanbod.

Soms houdt het nooit op

Op zichzelf zijn dat allemaal prima ideeën. Alleen houdt het heel vaak nooit op. Want zolang ze bezig is met voorbereiden, hoeft ze zichzelf nog niet werkelijk te laten zien. Hoeft ze niet te ontdekken of mensen op haar aanbod zitten te wachten. En loopt ze ook niet het risico dat iemand nee zegt. Haar voorbereiding geeft haar een gevoel van controle, maar houdt haar tegelijkertijd precies op de plek waar ze niet meer wil zijn. En misschien herken jij daar iets van.

Want bang zijn voor verandering betekent niet altijd dat je bang bent voor de verandering zelf. Soms ben je vooral bang voor wat er daarna kan gebeuren. Voor teleurstelling, afwijzing, het maken van een verkeerde keuze of het verliezen van iets vertrouwds. Of, en dat is heel vaak nog spannender, voor succes! Voor dat het de beste keus ever blijkt te zijn.
Dat betekent overigens niet dat iedere twijfel een vermomde angst is. Soms is wachten verstandig en zijn er goede redenen om nog geen grote beslissing te nemen. Maar er is een verschil tussen jezelf de tijd geven om een keuze zorgvuldig te maken en steeds opnieuw redenen zoeken waarom je die keuze nog niet hoeft te maken.
En dat verschil voel je vaak best goed. Misschien is daarom de interessantste vraag niet of je bang bent voor verandering. Maar:
Wat probeer je te voorkomen door te blijven waar je bent?

Waarom het vertrouwde soms veiliger voelt dan wat je werkelijk wilt

Er is iets bijzonders aan het vertrouwde. Zelfs wanneer je er niet meer gelukkig van wordt, kan het een veilig gevoel geven. Je weet wat je hebt. Je weet hoe je dag eruitziet, wat anderen van je verwachten en hoe je met bepaalde situaties om moet gaan. Misschien vind je het niet allemaal even leuk, maar je weet in ieder geval waar je aan toe bent. En dat, geeft houvast.

Stel je voor dat je al jaren in dezelfde baan werkt. Je kent je collega’s, weet precies wat je moet doen en niemand hoeft jou nog iets uit te leggen. Je bent er goed in geworden. Maar iedere keer wanneer iemand vraagt of je het nog naar je zin hebt, voel je dat kleine ongemak. Nou ja, het gaat wel. Eigenlijk zou je iets heel anders willen. Iets waarbij je meer van je creativiteit kwijt kunt. Waar je energie van krijgt en waar je aan het einde van de dag met een voldaan gevoel naar huis gaat. Maar dan denk je aan alles wat je zou moeten loslaten. Je vaste inkomen, je collega’s en de zekerheid dat je weet wat er morgen van je verwacht wordt.

En ineens lijkt die baan waar je eigenlijk op uitgekeken bent toch zo gek nog niet. Want wat als die nieuwe richting tegenvalt? Wat als je ontdekt dat je het helemaal niet kunt? Dan blijf je liever bij wat je kent. Dat is begrijpelijk. Het bekende is voorspelbaar en vraagt vaak minder van je dan een situatie waarin je nog niet weet wat er gaat gebeuren. Maar vertrouwd is niet automatisch hetzelfde als goed voor je. Je kunt zo gewend raken aan een bepaalde manier van leven dat je nauwelijks nog merkt hoeveel energie het je kost. En dat geldt niet alleen voor je werk. Misschien blijf je in een vriendschap waarin jij altijd degene bent die contact zoekt. Of zeg je steeds ja tegen verzoeken van anderen, terwijl je eigenlijk behoefte hebt aan rust.

Je weet precies hoe je die rol moet vervullen. Maar betekent dat ook dat je die rol wilt blijven vervullen? Soms is het niet zozeer de verandering waar je bang voor bent, maar het verlies van wat je kent. En juist dat kan voor alleengeboren tweelingen een interessante laag zijn om verder te onderzoeken.

Als alleengeboren tweeling bang zijn voor verandering

Wanneer je weet dat je een alleengeboren tweeling bent, kan het waardevol zijn om ook vanuit dat perspectief naar verandering te kijken. Want verandering betekent vaak dat je ergens afscheid van neemt. Van een situatie, een rol, een verwachting of misschien zelfs van een beeld dat je jarenlang van jezelf hebt gehad. En afscheid nemen kan behoorlijk wat oproepen.

In mijn werk ontmoet ik alleengeboren tweelingen die merken dat ze sterk vasthouden aan wat vertrouwd is omdat het idee iets of iemand kwijt te raken veel spanning oproept. Herken je dat? Je wilt graag een andere richting inslaan, maar tegelijkertijd voel je een sterke behoefte om alles bij het oude te houden. Je verlangt naar vrijheid, maar zodra die vrijheid dichterbij komt, begin je te twijfelen. Of je wilt eindelijk eens voor jezelf kiezen, maar voelt je schuldig tegenover de mensen die gewend zijn dat jij altijd voor ze klaarstaat.

De rol van je tweelingverlies

Bij sommige alleengeboren tweelingen kan het vroege verlies een rol spelen in hoe zij verbinding, afscheid en onzekerheid ervaren. Dat betekent niet dat iedere angst voor verandering voortkomt uit het verlies van je tweelinghelft. Je persoonlijkheid, opvoeding en latere ervaringen spelen natuurlijk ook mee. Maar het kan wel een waardevolle vraag zijn om jezelf te stellen:

Wat maakt dat ik zo graag wil vasthouden aan iets waarvan ik eigenlijk weet dat het niet meer bij me past?

Ben je bang om iemand teleur te stellen? Voelt een nieuwe keuze alsof je iets achterlaat wat ooit belangrijk voor je was? Of heb je zo lang geleefd vanuit de behoeften van anderen dat je nauwelijks weet hoe het voelt om je eigen richting te bepalen? Wat de reden ook is, het helpt om daar met nieuwsgierigheid naar te kijken. Niet om jezelf opnieuw vast te zetten in een verklaring. Want ook dat zie ik weleens gebeuren. Mensen begrijpen steeds beter waarom ze doen wat ze doen, maar gebruiken die kennis vervolgens onbedoeld als reden waarom veranderen zo moeilijk blijft.

En dan komen we bij een belangrijk verschil.

Begrijpen waarom je vastzit, is nog niet hetzelfde als verdergaan

Ik hoor regelmatig mensen zeggen: “Aranka, ik snap het nu helemaal. Ik begrijp waarom ik me altijd aanpas. Waarom ik het moeilijk vind om nee te zeggen. Waarom ik zo bang ben om iemand kwijt te raken.”

En dat inzicht kan ontzettend waardevol zijn. Eindelijk vallen er puzzelstukjes op hun plek. Gedrag waar je jezelf jarenlang om hebt veroordeeld, wordt ineens begrijpelijker. Maar dan komt de volgende vraag.

Wat ga je met dat inzicht doen?

Want je kunt precies begrijpen waarom je het moeilijk vindt om grenzen aan te geven, maar als je vervolgens iedere keer opnieuw ja zegt terwijl je nee bedoelt, verandert er in je dagelijks leven weinig. Je kunt weten dat je bang bent voor afwijzing, maar zolang je je ideeën voor jezelf houdt, ontdekt niemand wat je te bieden hebt. Je kunt heel goed begrijpen waarom je het vertrouwde zo moeilijk loslaat, maar ondertussen blijven de jaren voorbijgaan. Begrijpen is dus een belangrijke stap, maar het is niet hetzelfde als anders gaan leven. Dat vraagt iets nieuws van je.
Het vraagt dat je op een bepaald moment niet alleen terugkijkt naar waar je gedrag vandaan komt, maar ook vooruitkijkt naar hoe je verder wilt. Misschien merk je dat je tijdens een gesprek automatisch weer wilt zeggen: Natuurlijk doe ik dat wel even. 

Maar dit keer stop je. Je voelt dat je eigenlijk geen tijd hebt. Dat je moe bent of dat je andere plannen hebt. En voor het eerst zeg je: Nee, dat lukt me niet. Grote kans dat je onmiddellijk de neiging voelt om je te verontschuldigen of alsnog een oplossing te bedenken. Maar dit keer blijf je bij je antwoord. Dat lijkt misschien een heel kleine verandering.

Toch gebeurt er iets belangrijks. Je hebt niet alleen begrepen dat je jezelf vaak opzijschuift. Je hebt ook ervaren hoe het is om een andere keuze te maken. En juist door zulke ervaringen kan er langzaam meer vertrouwen ontstaan. Omdat je ontdekt dat je iets anders kunt doen dan je gewend bent.

Wat kost het je als je niets verandert?

Wanneer we nadenken over verandering, zijn we vaak ontzettend goed in het bedenken van alles wat er mis kan gaan. Wat als ik mijn baan opzeg en spijt krijg? Wat als ik voor mezelf kies en iemand teleurstel? En wat als ik eindelijk zichtbaar word met mijn ideeën en niemand erop zit te wachten? Allemaal begrijpelijke vragen.

Maar er is een vraag die we veel minder vaak stellen.

Wat kost het mij als ik niets verander?

Stel dat je over vijf jaar nog steeds op dezelfde plek staat. Je doet hetzelfde werk waar je weinig plezier meer aan beleeft. Je houdt nog steeds rekening met iedereen om je heen. En je hebt prachtige ideeën, maar ze blijven veilig in je hoofd zitten. Hoe zou dat voor je voelen? Grote kans dat je merkt dat je steeds minder energie hebt. Dat je sneller geïrriteerd raakt of dat je het gevoel krijgt dat het leven vooral bestaat uit verplichtingen. Of misschien gebeurt er iets wat nog veel subtieler is. Je went eraan, verlangt steeds minder, omdat je jezelf hebt aangeleerd dat er toch niets van terechtkomt. En je vertelt jezelf dat je tevreden moet zijn met wat je hebt.

En langzaam wordt het leven iets wat je vooral goed probeert te organiseren, in plaats van iets wat je werkelijk beleeft.

Natuurlijk kun je niet altijd zomaar alles veranderen. Je hebt je financiële verantwoordelijkheden, een gezin of omstandigheden die vragen om zorgvuldige keuzes. Het gaat er ook niet om dat je impulsief alles achter je laat. Maar, er zit een groot verschil tussen rekening houden met je omstandigheden en jezelf ervan overtuigen dat er helemaal niets mogelijk is. Misschien kun je nu nog niet die grote stap zetten. Maar je kunt wel alvast onderzoeken wat je nodig hebt om dichter bij je verlangen te komen. Want niets veranderen is óók een keuze.

En ook die keuze heeft gevolgen.

Hoe zet je een eerste stap als je bang bent voor verandering?

Tijdens het lezen denk je inmiddels: Ja, ik begrijp het. Maar hoe doe ik dat dan? Want het klinkt natuurlijk prachtig om meer vanuit jezelf te gaan leven. Alleen kan de afstand tussen waar je nu staat en waar je naartoe wilt behoorlijk groot voelen. Daarom zou ik je willen uitnodigen om het kleiner te maken. Stel dat je al jaren droomt van een eigen bedrijf. Je ziet jezelf al helemaal voor je. Je weet wat je wilt aanbieden en je voelt hoeveel plezier je eraan zou beleven. Alleen zodra je eraan denkt om daadwerkelijk te beginnen, zie je een enorme berg voor je. Een website bouwen, klanten vinden, administratie regelen. Je baan opzeggen. Geen wonder dat je blijft zitten waar je zit.

Wie zegt dat je morgen meteen een compleet bedrijf moet hebben?! Misschien is jouw eerste stap wel dat je iemand vertelt over je idee. Of dat je een middag vrijmaakt om uit te zoeken wat er nodig is. Of dat je een eerste gesprek voert met iemand die al doet waar jij van droomt. Dan wordt die enorme verandering ineens een stuk kleiner.

Je hoeft niet morgen een ander mens te zijn

Hetzelfde geldt wanneer je meer voor jezelf wilt kiezen. Je hoeft niet van de ene op de andere dag iemand te worden die overal moeiteloos grenzen aangeeft. Waar je mee kunt beginnen is dat je niet meer onmiddellijk ja zegt wanneer iemand je iets vraagt. Je zegt: Ik kom er straks even op terug. En in die paar minuten geef je jezelf de ruimte om te voelen wat jij eigenlijk wilt.

Wat ik daarbij belangrijk vind, is dat je niet alleen kijkt naar wat je tegenhoudt, maar ook naar wat jou van nature energie geeft. In mijn begeleiding werk ik onder andere met Gallup Strengths, omdat ik het waardevol vind om te ontdekken welke talenten iemand van nature heeft. Want wat als jij al jarenlang vooral bezig bent met dingen waar je goed in bent geworden omdat anderen dat van je verwachten?Wat gebeurt er wanneer je meer ruimte gaat geven aan wat werkelijk bij jou past? Dan wordt verandering niet alleen iets spannends wat je moet overwinnen. Het kan iets worden waar je nieuwsgierig naar bent. Iets waar je zin in en energie van krijgt.

En misschien helpt dat je om die eerste stap toch te zetten.

Van begrijpen naar leven: wat heb jij nodig om verder te gaan?

Dit is precies de beweging die ik met mijn GRL-methode wil ondersteunen. Van Gemis naar Rust en Leven. Niet omdat het gemis helemaal moet verdwijnen voordat je verder kunt. En ook niet omdat je eerst ieder patroon volledig moet begrijpen voordat je andere keuzes mag maken. Maar omdat ik geloof dat er een moment komt waarop de vraag mag veranderen.

Van waarom ben ik geworden wie ik ben? naar Hoe wil ik eigenlijk leven?

Dat klinkt eenvoudig, maar in de praktijk kan het behoorlijk spannend zijn. Want als je jarenlang gewend bent geweest om je aan te passen, kan het onwennig voelen om je eigen wensen serieus te nemen. Als je altijd alles alleen hebt gedaan, kan hulp vragen een enorme stap zijn. En wanneer je gewend bent geraakt aan het vertrouwde, kan een nieuwe keuze onzekerheid oproepen. Daarom speelt veiligheid voor mij een belangrijke rol. Niet de zekerheid dat alles precies zal gaan zoals je hoopt. Maar het vertrouwen dat je voorzichtig iets nieuws mag proberen. Dat je niet meteen alles goed hoeft te doen. Dat je onderweg mag ontdekken wat wel en niet bij je past.

In een GRL-traject van acht sessies kijken we daarom niet alleen naar wat je tegenhoudt, maar juist ook naar jouw verlangens, kwaliteiten en natuurlijke talenten. Wat geeft jou energie? Waar wil je meer ruimte voor maken? En wat heb jij nodig om de beweging naar jouw eigen leven daadwerkelijk te gaan maken? Want uiteindelijk gaat het er niet om dat je eindeloos blijft werken aan jezelf.

Het gaat erom dat je ook gaat leven.

Vandaag is het juiste moment

Weet je nog die maandagochtend uit het begin van dit blog? De wekker gaat en je voelt alweer die tegenzin. Misschien gaat die wekker morgen nog steeds op hetzelfde tijdstip. Ga je nog steeds naar dezelfde baan en ziet je leven er aan de buitenkant precies hetzelfde uit. Maar er kan wel iets veranderd zijn. Je besluit dit keer om dat knagende gevoel niet opnieuw weg te stoppen. Om je verlangen serieus te nemen, ook al weet je nog niet precies waar het je gaat brengen. Misschien plan je eindelijk dat gesprek. Zoek je uit welke mogelijkheden er zijn. Of spreek je voor het eerst hardop uit wat je eigenlijk al heel lang wilt. Je hoeft vandaag niet je hele leven om te gooien. Je hoeft niet eerst volledig van je angst af. En je hoeft ook niet te wachten totdat iedereen jouw keuze begrijpt.

Verandering begint niet wanneer je eindelijk zeker weet dat het goed komt, maar wanneer je jezelf toestaat om een eerste stap te zetten zonder die zekerheid.

Hoe lang wil je nog blijven waar je bent, terwijl je diep van binnen weet dat je verder wilt?

Je weet dat je verder wilt, maar wat is jouw eerste stap?

Herkende je jezelf in dit verhaal? Begrijp je inmiddels heel goed wat je tegenhoudt. Maar hoe je nu daadwerkelijk in beweging komt? Je hoeft dat niet allemaal alleen uit te zoeken. In een GRL-routegesprek kijken we samen in een sessie van 45 minuten naar waar je nu staat, waar je naartoe wilt en wat jij nodig hebt om een volgende stap te zetten.

Wil je eerst even kennismaken en ontdekken of mijn begeleiding bij je past? Dan kun je ook kiezen voor een gratis telefonisch kennismakingsgesprek. Want je hoeft niet meteen de hele route te kennen. Vul dit formulier in en ontdek welke eerste stap bij jou past.

Aranka Reeuwijk

 

Veelgestelde vragen over bang zijn voor verandering

Waarom ben ik bang voor verandering terwijl ik niet gelukkig ben met mijn situatie?

Omdat het vertrouwde voorspelbaar is. Je weet wat je kunt verwachten, ook wanneer je er niet meer gelukkig van wordt. Verandering brengt onzekerheid met zich mee en kan daardoor spanning oproepen. Dat betekent niet automatisch dat je de verkeerde richting opgaat.

Waarom blijf ik belangrijke keuzes steeds uitstellen?

Soms zijn er goede praktische redenen om te wachten. Maar uitstellen kan ook een manier zijn om onzekerheid, mogelijke afwijzing of teleurstelling te vermijden. Vraag jezelf eens af wat er nog werkelijk geregeld moet worden en waarop je misschien al heel lang wacht zonder dat het ooit helemaal zeker zal worden.

Hoe weet ik of ik echt iets anders wil of gewoon tijdelijk ontevreden ben?

Onderzoek of je verlangen steeds terugkomt. Misschien heb je een lastige week gehad en wil je vooral rust. Maar als je al maanden of jaren voelt dat iets niet meer past, is het de moeite waard om dat serieus te nemen. Je hoeft niet meteen een grote beslissing te nemen om je mogelijkheden te verkennen.

Heeft mijn angst voor verandering te maken met het feit dat ik een alleengeboren tweeling ben?

Dat kan voor sommige mensen een onderdeel van hun persoonlijke verhaal zijn. Vroeg verlies kan aanleiding geven om te onderzoeken hoe je verbinding, afscheid en onzekerheid ervaart. Maar er is geen reden om iedere angst of ieder patroon automatisch aan het verlies van je tweelinghelft toe te schrijven.

Hoe begin ik als ik nog niet precies weet waar ik naartoe wil?

Begin met onderzoeken waar je energie van krijgt en wat je nieuwsgierig maakt. Je hoeft niet meteen een eindbestemming te hebben. Soms ontdek je pas wat bij je past wanneer je iets nieuws gaat proberen.